🌸ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਪਉੜੀ 17 , 18 , 19 , 20 ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ

🌸 ਪਉੜੀ 17

ਅਸੰਖ ਜਪ ਅਸੰਖ ਭਾਉ ॥
ਅਸੰਖ ਪੂਜਾ ਅਸੰਖ ਤਪ ਤਾਉ ॥
ਅਸੰਖ ਗ੍ਰੰਥ ਮੁਖਿ ਵੇਦ ਪਾਠ ॥
ਅਸੰਖ ਜੋਗ ਮਨਿ ਰਹਹਿ ਉਦਾਸ ॥
ਅਸੰਖ ਭਗਤ ਗੁਣ ਗਿਆਨ ਵੀਚਾਰ ॥
ਅਸੰਖ ਸਤੀ ਅਸੰਖ ਦਾਤਾਰ ॥
ਅਸੰਖ ਸੂਰ ਮੁਹ ਭਖ ਸਾਰ ॥
ਅਸੰਖ ਮੋਨਿ ਲਿਵ ਲਾਇ ਤਾਰ ॥
ਕੁਦਰਤਿ ਕਵਣ ਕਹਾ ਵੀਚਾਰੁ ॥
ਵਾਰਿਆ ਨ ਜਾਵਾ ਏਕ ਵਾਰ ॥
ਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਸਾਈ ਭਲੀ ਕਾਰ ॥
ਤੂ ਸਦਾ ਸਲਾਮਤਿ ਨਿਰੰਕਾਰ ॥੧੭॥

ਅਸੰਖ ਜਪ ਅਸੰਖ ਭਾਉ ॥

ਅਣਗਿਣਤ ਜੀਵ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਉਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਬੇਅੰਤ ਲੋਕ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅਣਗਿਣਤ ਮਨੁੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਬੇਅੰਤ ਜੋਗੀ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਵਿਰਕਤ ਹੋ ਕੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਅਣਗਿਣਤ ਭਗਤ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਬੇਅੰਤ ਸੱਚੇ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਹਨ ਜੋ ਹੋਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅਣਗਿਣਤ ਵੀਰ ਯੋਧੇ ਹਨ ਜੋ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਡਟ ਕੇ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਬੇਅੰਤ ਮੋਨੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਰੱਬ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਰੱਬ ਦੀ ਰਚਨਾ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਣਾ ਜਾਂ ਸਮਝਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਮੈਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵੀ ਕੁਰਬਾਨ ਜਾਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।

ਜੋ ਕੁਝ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।

ਹੇ ਨਿਰੰਕਾਰ! ਤੂੰ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

🌸 ਨਿਸਕਰਸ਼

ਇਸ ਪਉੜੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਿੱਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਬੇਅੰਤ ਹਨ। ਕੋਈ ਨਾਮ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰੱਬ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਰੱਬ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਣਾ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਵੱਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਜੀਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਸਿੱਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਉਸਦੀ ਰਜ਼ਾ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਉਸਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਤਮਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉੱਚਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

🌸 ਪਉੜੀ 18

ਅਸੰਖ ਮੂਰਖ ਅੰਧ ਘੋਰ ॥
ਅਸੰਖ ਚੋਰ ਹਰਾਮਖੋਰ ॥
ਅਸੰਖ ਅਮਰ ਕਰਿ ਜਾਹਿ ਜ਼ੋਰ ॥
ਅਸੰਖ ਗਲਵਢ ਹਤਿਆ ਕਮਾਹਿ ॥
ਅਸੰਖ ਪਾਪੀ ਪਾਪੁ ਕਰਿ ਜਾਹਿ ॥
ਅਸੰਖ ਕੂੜਿਆਰ ਕੂੜੇ ਫਿਰਾਹਿ ॥
ਅਸੰਖ ਮਲੇਛ ਮਲੁ ਭਖਿ ਖਾਹਿ ॥
ਅਸੰਖ ਨਿੰਦਕ ਸਿਰਿ ਕਰਹਿ ਭਾਰੁ ॥
ਨਾਨਕੁ ਨੀਚੁ ਕਹੈ ਵੀਚਾਰੁ ॥
ਵਾਰਿਆ ਨ ਜਾਵਾ ਏਕ ਵਾਰ ॥
ਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਸਾਈ ਭਲੀ ਕਾਰ ॥
ਤੂ ਸਦਾ ਸਲਾਮਤਿ ਨਿਰੰਕਾਰ ॥੧੮॥

ਅਸੰਖ ਮੂਰਖ ਅੰਧ ਘੋਰ ॥

ਨਬੇਅੰਤ ਮੂਰਖ ਮਨੁੱਖ ਹਨ ਜੋ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਘੂਪ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ।।

ਅਣਗਿਣਤ ਲੋਕ ਚੋਰੀ ਅਤੇ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਬੇਅੰਤ ਮਨੁੱਖ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਹੋਰਨਾਂ ‘ਤੇ ਹਕੂਮਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅਣਗਿਣਤ ਲੋਕ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਕਤਲ ਵਰਗੇ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਬੇਅੰਤ ਪਾਪੀ ਲਗਾਤਾਰ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।।

ਅਣਗਿਣਤ ਲੋਕ ਝੂਠ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਝੂਠ ਨੂੰ ਹੀ ਸੱਚ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਬੇਅੰਤ ਮਨੁੱਖ ਗੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਅਣਗਿਣਤ ਨਿੰਦਕ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ‘ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ।

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਮੈਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵੀ ਕੁਰਬਾਨ ਜਾਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।।

ਜੋ ਕੁਝ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।

ਹੇ ਨਿਰੰਕਾਰ! ਤੂੰ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

🌸 ਨਿਸਕਰਸ਼

ਇਸ ਪਉੜੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਿੱਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਬੁਰੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਬੇਅੰਤ ਹਨ। ਮੂਰਖਤਾ, ਚੋਰੀ, ਹਿੰਸਾ, ਝੂਠ ਅਤੇ ਨਿੰਦਿਆ ਵਰਗੀਆਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਤਮਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਤੋਂ ਬਚੇ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਚੱਲੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਸਾਨੂੰ ਨਿਮਰਤਾ ਦੀ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਫਲ ਅਤੇ ਆਤਮਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉੱਚਾ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

🌸 ਪਉੜੀ 19

ਅਸੰਖ ਨਾਵ ਅਸੰਖ ਥਾਵ ॥
ਅਗਮ ਅਗਮ ਅਸੰਖ ਲੋਅ ॥
ਅਸੰਖ ਕਹਹਿ ਸਿਰਿ ਭਾਰੁ ਹੋਇ ॥
ਅਖਰੀ ਨਾਮੁ ਅਖਰੀ ਸਾਲਾਹ ॥
ਅਖਰੀ ਗਿਆਨੁ ਗੀਤ ਗੁਣ ਗਾਹ ॥
ਅਖਰੀ ਲਿਖਣੁ ਬੋਲਣੁ ਬਾਣਿ ॥
ਅਖਰਾ ਸਿਰਿ ਸੰਜੋਗੁ ਵਖਾਣਿ ॥
ਜਿਨਿ ਏਹਿ ਲਿਖੇ ਤਿਸੁ ਸਿਰਿ ਨਾਹਿ ॥
ਜਿਵ ਫੁਰਮਾਏ ਤਿਵ ਤਿਵ ਪਾਹਿ ॥
ਜੇਤਾ ਕੀਤਾ ਤੇਤਾ ਨਾਉ ॥
ਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਨਾਹੀ ਕੋ ਥਾਉ ॥
ਕੁਦਰਤਿ ਕਵਣ ਕਹਾ ਵੀਚਾਰੁ ॥
ਵਾਰਿਆ ਨ ਜਾਵਾ ਏਕ ਵਾਰ ॥
ਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਸਾਈ ਭਲੀ ਕਾਰ ॥
ਤੂ ਸਦਾ ਸਲਾਮਤਿ ਨਿਰੰਕਾਰ ॥੧੯॥

ਅਸੰਖ ਨਾਵ ਅਸੰਖ ਥਾਵ ॥

ਨਾਮ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਜੋ ਆਤਮਕ ਅਵਸਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਪੂਰਾ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇ, ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਛਤਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ।

ਕਾਗਜ਼, ਕਲਮ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਲਿਖ ਸਕਦੇ।

ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਬਾਰੇ ਬੈਠ ਕੇ ਪੂਰਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਅਤੇ ਅਲੌਕਿਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।

ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਉਹੀ ਮਨੁੱਖ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਨਾਮ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇ, ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਛਤਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ।

ਕਾਗਜ਼, ਕਲਮ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਲਿਖ ਸਕਦੇ।

ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਬਾਰੇ ਬੈਠ ਕੇ ਪੂਰਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਅਤੇ ਅਲੌਕਿਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।

ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਉਹੀ ਮਨੁੱਖ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਨਾਮ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਰੱਬ ਦੀ ਰਚਨਾ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਣਾ ਜਾਂ ਸਮਝਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਮੈਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵੀ ਕੁਰਬਾਨ ਜਾਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।

ਜੋ ਕੁਝ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।

ਹੇ ਨਿਰੰਕਾਰ! ਤੂੰ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

🌸 ਨਿਸਕਰਸ਼

ਇਸ ਪਉੜੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਬੇਅੰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰਨਾ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਜਾਂ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਖਰਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਉਸ ਤੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ ਜੀਵਨ ਜੀਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਮ ਹੀ ਸੱਚਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਤਮਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਉੱਚਾਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

🌸 ਪਉੜੀ 20

ਭਰੀਐ ਹਥੁ ਪੈਰੁ ਤਨੁ ਦੇਹ ॥
ਪਾਣੀ ਧੋਤੈ ਉਤਰਸੁ ਖੇਹ ॥
ਮੂਤ ਪਲੀਤੀ ਕਪੜੁ ਹੋਇ ॥
ਦੇ ਸਾਬੂਣੁ ਲਈਐ ਓਹੁ ਧੋਇ ॥
ਭਰੀਐ ਮਤਿ ਪਾਪਾ ਕੈ ਸੰਗਿ ॥
ਓਹੁ ਧੋਪੈ ਨਾਵੈ ਕੈ ਰੰਗਿ ॥
ਪੁੰਨੀ ਪਾਪੀ ਆਖਣੁ ਨਾਹਿ ॥
ਕਰਿ ਕਰਿ ਕਰਣਾ ਲਿਖਿ ਲੈ ਜਾਹੁ॥
ਆਪੇ ਬੀਜਿ ਆਪੇ ਹੀ ਖਾਹੁ ॥
ਨਾਨਕ ਹੁਕਮੀ ਆਵਹੁ ਜਾਹੁ ॥੨੦॥

ਭਰੀਐ ਹਥੁ ਪੈਰੁ ਤਨੁ ਦੇਹ ॥

ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਹੱਥ, ਪੈਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਗੰਦੇ ਹੋ ਜਾਣ।

ਨਉਹ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋ ਕੇ ਸਾਫ਼ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਜੇ ਕੱਪੜਾ ਗੰਦਲਾ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇ।

ਉਹ ਸਾਬਣ ਨਾਲ ਧੋ ਕੇ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪਰ ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਵੇ।

ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਫ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸਿਰਫ਼ ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪੀ ਜਾਂ ਪੁੰਨੀ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।

ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਕਰਮ ਹੀ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਲਿਖਤ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਬੀਜਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਲ ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

🌸 ਨਿਸਕਰਸ਼

ਇਸ ਪਉੜੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸਾਬਣ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਨ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੀ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਕਰਮ ਹੀ ਉਸਦੀ ਅਸਲੀ ਪਛਾਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਪੁੰਨੀ ਜਾਂ ਪਾਪੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਗਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਬੁਰੇ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸਦਾ ਨਤੀਜਾ ਭੁਗਤਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਜੀਵਨ ਸੁਖਮਈ, ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਅਤੇ ਆਤਮਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉੱਚਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਸਾਨੂੰ ਸੱਚ ਦੀ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਪੌੜੀ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਬਦਲਦੀ ਹੈ। ਰੋਜ਼ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਾਠ ਤੇ ਅਰਥ ਸਮਝਣਾ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

🙏 ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾ ਖਾਲਸਾ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹਿ।